Leki
kwas traneksamowy
brak jednoznacznych zaleceń stosowania - rozważyć gdy nie ma przeciwwskazań
ostra zakrzepica żylna lub tętnicza
stany fibrynolityczne wtórnie do zużycia czynników krzepnięcia
ciężkie zaburzenia czynności nerek (ryzyko kumulacji)
drgawki w wywiadzie
nadwrażliwość na substancję czynną
Wskazania do procedury masywnego przetoczenia krwi
czynne krwawienie
hipotensja
wskaźnik Allgowera (tętno/ciśnienie skurczowe)>1
brak poprawy po podaniu 4j. KKCz
Krwawienie z GOPP (przełyk, żołądek, dwunastnica) jest częstym i potencjalnie śmiertelnym stanem.
Najczęstsze przyczyny:
Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy
Żylaki przełyku (szczególnie u pacjentów z marskością wątroby)
Uszkodzenie błony śluzowej (np. przez leki NLPZ)
Nowotwory
Charakterystyczne objawy:
Fusowate wymioty: Krew, która zalegała w żołądku, pod wpływem soku żołądkowego staje się czarna i przypomina fusy od kawy.
Smoliste stolce: Czarny, luźny, smolisty stolec powstaje w wyniku trawienia krwi w jelitach. Do jego powstania wystarczy zaledwie 50 ml krwi.
Interpretacja objawów bywa trudna – ciemna treść pokarmowa może imitować fusy, a czarny stolec może być spowodowany przyjmowaniem preparatów żelaza lub niektórych pokarmów. Dlatego wykonanie badania per rectum jest absolutnie konieczne u każdego pacjenta z podejrzeniem krwawienia. Z perspektywy klinicznej, chociaż pokarmy i leki mogą powodować ciemne stolce, rzadko kiedy odtwarzają one prawdziwą, smolistą i luźną konsystencję stolca krwotocznego. Ograniczoną wartość diagnostyczną ma zakładanie sondy żołądkowej; ujemny wynik (brak krwi) nie wyklucza krwawienia, które mogło już ustać lub pochodzić z dwunastnicy.
Ocena stabilności hemodynamicznej i wdrożenie postępowania przeciwwstrząsowego w razie potrzeby.
Odwrócenie ewentualnych zaburzeń krzepnięcia (np. odstawienie leków, podanie odtrutek).
Podanie inhibitorów pompy protonowej (IPP), np. pantoprazol 80 mg dożylnie, w celu zmniejszenia kwasowości soku żołądkowego.
Zorganizowanie gastroskopii w trybie pilności adekwatnym do stanu pacjenta – jest to podstawowe badanie diagnostyczne i terapeutyczne.
Postępowanie w warunkach ograniczonej dostępności endoskopii W sytuacjach, gdy natychmiastowa endoskopia jest niedostępna dla pacjenta z masywnym krwawieniem z GOPP, można zastosować środek pomostowy: płukanie żołądka przez sondę roztworem 100 ml zimnej soli fizjologicznej z dodatkiem 8 mg noradrenaliny.
Krwawienie z pękniętych żylaków przełyku jest wyjątkowo niebezpieczne i obarczone wysoką śmiertelnością. Postępowanie, oprócz powyższych kroków, musi uwzględniać:
Podanie antybiotyku (np. ceftriakson), co znacząco zmniejsza śmiertelność.
Podanie leku wazokonstrykcyjnego (oktreotyd), który zmniejsza ciśnienie w układzie wrotnym.
Zapewnienie pilnej endoskopii w celu założenia opasek na żylaki. W skrajnych przypadkach konieczne może być założenie sondy Sengstakena-Blakemore'a w celu mechanicznego ucisku krwawiących naczyń.
Krwawienie z DOPP manifestuje się najczęściej obecnością świeżej, czerwonej krwi w stolcu. Przyczyny zależą od dynamiki krwawienia:
Masywne krwotoki: najczęściej choroba uchyłkowa jelita grubego lub wady naczyniowe.
Niewielkie, przewlekłe krwawienia: guzy, choroby zapalne jelit, choroby odbytu (np. guzki krwawnicze, szczelina odbytu).
W przypadku masywnego krwotoku z odbytu w pierwszej kolejności należy wykluczyć krwawienie z GOPP, które może manifestować się w ten sposób przy bardzo szybkim pasażu jelitowym. Podstawowym narzędziem diagnostyczno-terapeutycznym w krwawieniu z DOPP jest kolonoskopia.
Podejście do pacjenta zależy od jego profilu klinicznego.
Diagnostyka może być prowadzona w trybie ambulatoryjnym (np. w poradni proktologicznej lub chirurgicznej)
Ślady krwi na papierze toaletowym lub na powierzchni stolca.
Brak objawów ogólnych i bólu brzucha.
Wymaga pilnej hospitalizacji, badań laboratoryjnych i diagnostyki obrazowej (kolonoskopia)
Krew zmieszana ze stolcem, obecność skrzepów.
Uporczywe, nawracające krwawienia.