Kolka żółciowa

Zalecenia

- Dieta lekkostrawna, z ograniczeniem tłuszczu.

- Doraźnie przeciwbólowo ibuprofen 400mg do 4 tabl. na dobę, paracetamol 500mg do 8 tabl. na dobę, Pyralgina 500 mg do 5 tabl. na dobę.

- Kontrola w poradni chirurgicznej celem kwalifikacji do zabiegu operacyjnego.

- W razie nieustępujacego bólu brzucha, bólu brzucha z gorączką, bólu brzucha z zatrzymaniem gazów i stolca - proszę wrócić na SOR. 

Kamica żółciowa obejmuje szerokie spektrum kliniczne, począwszy od łagodnej i samoograniczającej się kolki żółciowej, aż po ciężkie, zagrażające życiu ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego. Chociaż obie jednostki wynikają z obecności złogów w pęcherzyku, ich patofizjologia, rokowanie i leczenie diametralnie się różnią. Strategicznym celem diagnostyki jest zatem wczesne i precyzyjne rozróżnienie między przejściowym zablokowaniem odpływu żółci a rozwiniętym stanem zapalnym ściany pęcherzyka.

Kolka żółciowa jest wynikiem mechanicznego, czasowego zatkania ujścia pęcherzyka przez złóg. Powoduje to rozciągnięcie jego ściany i ból, który ustępuje, gdy kamień samoistnie się odklinuje. Jeśli jednak blokada odpływu żółci utrzymuje się, dochodzi do niedokrwienia i rozwoju stanu zapalnego, czyli ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego. Kliniczne rozróżnienie tych dwóch stanów opiera się na kilku kluczowych kryteriach.

Za ostrym zapaleniem pęcherzyka żółciowego przemawiają:

1. Czas trwania bólu: Ból utrzymujący się nieprzerwanie ponad 6 godzin sugeruje, że nie jest to już samoograniczająca się kolka.

2. Odpowiedź na leczenie: W przypadku zapalenia, leki przeciwbólowe przynoszą niepełną ulgę, w przeciwieństwie do kolki, gdzie ból zazwyczaj całkowicie ustępuje.

3. Objawy ogólnoustrojowe: Pojawienie się gorączki i wzrost laboratoryjnych parametrów zapalnych (np. CRP) jest charakterystyczne dla rozwiniętego zapalenia.

4. Objawy miejscowego zapalenia otrzewnej: Tkliwość i obrona mięśniowa w prawym podżebrzu wskazują na proces przekraczający ścianę pęcherzyka.

Podstawowym i kluczowym narzędziem różnicującym kolkę żółciową od jej zapalnych powikłań jest ultrasonografia (USG) jamy brzusznej. Badanie to pozwala nie tylko potwierdzić obecność złogów, ale również ocenić cechy świadczące o aktywnym procesie zapalnym.

Charakterystyczne cechy ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego w USG:

• Rozdęcie pęcherzyka: Znaczne powiększenie narządu z powodu zastoju żółci.

• Pogrubienie ściany pęcherzyka: Ściana staje się obrzęknięta i pogrubiała, co jest bezpośrednim objawem zapalenia.

• Obecność płynu lub gazu wokół pęcherzyka: Świadczy o szerzeniu się procesu zapalnego na otaczające tkanki.

Badania laboratoryjne, takie jak oznaczenie stężenia CRP, bilirubiny, fosfatazy alkalicznej (ALP) i gamma-glutamylotranspeptydazy (GGTP), odgrywają kluczową rolę w ocenie stopnia zapalenia oraz w diagnostyce powikłań, takich jak kamica przewodowa, która może prowadzić do żółtaczki mechanicznej.

W leczeniu potwierdzonego ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego preferowanym, nowoczesnym podejściem jest leczenie operacyjne, polegające na usunięciu pęcherzyka w ciągu 72 godzin od wystąpienia objawów. Drugą strategią jest leczenie zachowawcze, polegające na wdrożeniu antybiotykoterapii i odroczeniu cholecystektomii o kilka tygodni. Jest ono z reguły wybierane u pacjentów, którzy zgłaszają się do szpitala po upływie 72 godzin od początku dolegliwości.

Pacjenta z zapaleniem pęcherzyka żółciowego można bezpiecznie wypisać do domu z zaleceniem leczenia ambulatoryjnego tylko po spełnieniu następujących kryteriów:

• Dolegliwości bólowe udało się dobrze opanować.

• W badaniach obrazowych wykluczono powikłania zapalenia.

• Zdecydowano się na leczenie zachowawcze, a pacjent jest w stanie przyjmować leki (antybiotyki, leki przeciwbólowe) doustnie.

Nierozpoznane lub niewłaściwie leczone ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego może prowadzić do poważnych, zagrażających życiu powikłań. Do najważniejszych należą:

• Ropniak pęcherzyka: Pęcherzyk wypełniony treścią ropną, wymagający pilnej interwencji.

• Zgorzel pęcherzyka: Martwica ściany narządu spowodowana niedokrwieniem.

• Perforacja: Przerwanie ciągłości ściany pęcherzyka prowadzące do żółciowego zapalenia otrzewnej.

• Ropień okołopęcherzykowy: Ograniczony zbiornik ropy powstający w wyniku perforacji.

• Wodniak pęcherzyka: Rozdęcie narządu jałową treścią w wyniku przewlekłego zatkania odpływu.

• Przewlekłe zapalenie pęcherzyka: Skutek nawracających epizodów, prowadzący do zwłóknienia i utraty funkcji narządu, co zwiększa ryzyko raka pęcherzyka żółciowego.

• Kamica przewodowa: Przemieszczenie się złogu do dróg żółciowych, mogące skutkować zapaleniem dróg żółciowych lub wtórnym ostrym zapaleniem trzustki.

Podczas gdy powikłania kamicy żółciowej mogą prowadzić do OZT, inną częstą przyczyną bólu w prawej części jamy brzusznej, szczególnie u młodszych pacjentów, jest ostre zapalenie wyrostka robaczkowego.